“Het dossier wordt in ieder geval bijgehouden tot het jaar waarin een kind 19 wordt. Aangezien deze informatie daarna nog minimaal 15 jaar bewaard wordt blijft deze dus sowieso opvraagbaar tot het 34ste levensjaar.”
Op 1 januari 2009 treedt de nieuwe Wet Publieke Gezondheid in werking. Murw geslagen door de huidige stortvloed aan nieuwe regels, wetten en verboden had ik eerst geen zin om er aandacht aan te besteden. Maar omdat je een overheid niet ongezien aan het werk kan laten, toch maar even verdiept in de effecten van deze nieuwe wet. Het belangrijkste is dat met deze wet de weg vrij is voor het elektronisch kinddossier of afgekort EKD.
De bedoeling is dat alles wat medici, hulpverleners en ambtenaren te weten komen over kinderen tot 19 jaar in dat EKD komt te staan. Een leeg EKD is dertig pagina’s dik en er is ruimte voor iedere denkbare entry (download hier een EKD) en dat gaat héél ver. Onder bezielde leiding van minister Rouvoet wordt dit gedrocht dus begin volgend jaar tot leven gewekt. Onze wereld zal niet meer hetzelfde zijn. We leveren weer een stuk privacy in, en Big Brother wordt weer een stuk groter. ‘Geen nood’ sussen de politici, ‘het EKD is natuurlijk wel voor uw veiligheid en welzijn.
Uw kind gaat gevolgd worden. Vanaf 1 januari 2009 treedt namelijk de nieuwe Wet Publieke Gezondheid in werking. Het veelbesproken elektronisch kinddossier (EKD) wordt hiermee een feit. Wat begon als het digitaliseren van papieren dossiers zal uitgroeien tot een opvoedkundig instrument van de overheid. Wat zijn daarvan de gevolgen voor ouders en kinderen, met name wat betreft hun rechten?
De vraag waar het om gaat, is hoe ouders controle kunnen houden over hun persoonlijke levenssfeer en die van hun kinderen. Om deze vraag te beantwoorden geven we eerst aan wat de doelstellingen zijn van het EKD. Daarna bespreken we in hoeverre ouders verplicht zijn om mee te werken, en welke middelen hen ter beschikking staan om controle over het EKD uit te oefenen. Tot slot rekenen we voor dat het EKD langer bewaard gaat worden dan je zou denken. Namelijk: minimaal tot je 34e.
Doel van het EKD
De belangrijkste reden voor de invoering van het EKD is het monitoren van kinderen van 0 tot 19 jaar. Zo probeert de overheid ervoor te zorgen dat er geen enkel kind buiten beeld raakt.
Alle gemeenten zullen zelfstandig een digitaal systeem opzetten waarin een door de overheid opgelegde vragenlijst wordt gehanteerd. Vervolgens is het de bedoeling om deze systemen landelijk aan elkaar te koppelen.
De vragenlijst die bij deze systemen gehanteerd gaat worden, wordt aangeduid als de ‘Basis-dataset jeugdgezondheidszorg’ (BDS). Dat is de kern van het EKD.
Wat zijn uw rechten?
Het EKD is vooralsnog een medisch dossier. Dit houdt in dat op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) en de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) bepaalde rechten aan u worden verleend. De belangrijkste daarvan zijn:
het recht op informatie;
het recht op inzage;
het recht op aanvulling;
het recht op vernietiging;
het recht op het geven van toestemming voor een behandeling.Ouders moet hierop gewezen worden omdat het onvermijdelijk is dat hun persoonsgegevens en die van hun kinderen verwerkt worden. Met ‘verwerken’ wordt bedoeld: alle handelingen met betrekking tot het vastleggen, gebruiken en verspreiden van de persoonsgegevens. En dat brengt rechten met zich mee.
Welke rechten er precies aan u worden toegekend, is afhankelijk van de leeftijd van uw kind:
bij kinderen van 0 tot 12 jaar hebben de ouders recht op inzage, correctie en vernietiging;
kinderen van 12 jaar en ouder mogen zélf een verzoek indienen tot inzage, aanvulling of vernietiging. Mocht een ouder zoiets willen doen, dan is daarvoor de toestemming van het kind vereist;
kinderen van 16 jaar en ouder (mits handelingsbekwaam) hebben het alleenrecht om zelfstandig te beslissen over hun eigen dossier.Inzage, corrigeren en vernietiging
Het recht op inzage, corrigeren en vernietiging houdt het volgende in:
Inzage – Het verzoek tot inzage geeft het recht om te weten wat er in het dossier staat en welke gegevens verwerkt worden. Door middel van een schriftelijk verzoek kunt u aan de behandelend hulpverlener het dossier van uw kind opvragen. Hierop moet binnen vier weken gereageerd worden.
Corrigeren – Bij het recht op correctie moet u denken aan het verbeteren, aanvullen, verwijderen of corrigeren van gegevens die feitelijk onjuist zijn. Het gaat daarbij om onjuiste gegevens waarover geen meningsverschil kan bestaan, zoals een geboortedatum of een naam. Ook hierbij geldt dat u een verzoek kunt indienen bij de desbetreffende hulpverlener. Evenals bij het verzoek tot inzage dient er binnen vier weken gereageerd te worden.
Let op: de grootste conflicten zullen natuurlijk ontstaan over zaken waar wel een meningsverschil over bestaat. Onduidelijk is vooralsnog wat er dan wel en niet gecorrigeerd kan worden (en door wie). Nog spannender wordt het wanner het gaat om zaken waarover helemaal geen meningsverschil bestaat maar die je toch gecorrigeerd zou willen zien. Bijvoorbeeld wanneer er aangifte is gedaan van zogenaamd “seksueel misbruik” bij kleutertjes die gewoon doktertje hebben gespeeld. Over de aangifte zelf bestaat dan geen onenigheid (die heeft gewoon plaatsgevonden) maar of je dat in het dossier van je kind zou willen hebben is iets heel anders…
Vernietigen – Vernietigingsverzoeken van kinderen die de leeftijd van 12 jaar hebben bereikt, moeten gehonoreerd worden. De enige uitzondering hierop is als het dossier van belang is voor iemand anders dan de patiënt, bijvoorbeeld voor uzelf. De hulpverlener vernietigt de door hem bewaarde bescheiden, oftewel gedeeltes van het EKD met betrekking tot zijn behandelrelatie met uw kind binnen drie maanden na verzoek hiertoe van u of uw kind.
Een leven lang vast aan het EKD?
De algemene bewaartermijn van medische gegevens is 15 jaar vanaf het moment dat de gegevens zijn vastgelegd, “of zoveel langer als redelijkerwijs uit de zorg van een goed hulpverlener voortvloeit”.
Reken even mee: het EKD loopt in ieder geval tot het 19e levensjaar van een kind. Dit betekent dat de algemene bewaartermijn pas begint te lopen als het kind 19 jaar wordt. Tel daarbij die 15 jaar bewaartermijn op, dan weet je dat het EKD minimaal tot het 34e levensjaar van een ‘kind’ bewaard blijft. Maar het kan ook langer zijn.
Het dossier kan langer bewaard worden (dus ná het 34e levensjaar) “als dit voortvloeit uit de zorg van goed hulpverlenerschap”. Dat is bijvoorbeeld het geval bij langlopende en terugkerende behandelingen. Bij deze behandelingen is het belangrijk om te weten wat er zich in het verleden heeft afgespeeld.
Hoe nu verder?
Het EKD is niet meer tegen te houden. Alle kinderen krijgen vanaf hun geboorte een dergelijk dossier. Ook van kinderen die nu al geboren zijn, zal in veel gevallen een dossier worden opgebouwd, bijvoorbeeld bij het consultatiebureau, of bij de schoolarts.
Ouders moeten zelf de vinger aan de pols houden. Dat kan met behulp van de rechten die we hierboven beschreven hebben. Het zou het beste zijn als gemeentelijke overheden de ouders daar zelf eerlijk en open over voorlichten. Maar voor het zover is, weet u nu alvast dat u en uw kinderen (na hun 12e) het EKD altijd kunnen inzien en controleren.
Tot slot: bedenk dat u niet verplicht bent om de vragen te beantwoorden die men u stelt. Ook kunt u zeggen dat u wel antwoordt, maar dat u niet wilt dat het antwoord opgenomen wordt in het dossier. U heeft het recht op aanvullen, corrigeren en vernietigen van het dossier en uiteindelijk bent u (en blijft u) in charge, mits u goed gebruik maakt van deze rechten.
bron: Tessa Willemsen, Frony Tropper, Frank Maasdijk
redactie@ouders.nl
grenswetenschap.nl
Zes op de tien Nederlanders vinden dat de overheid zich de laatste jaren te veel bemoeit met hun persoonlijke levenssfeer. Onder kiezers van SP, VVD en PVV is dat drie op de vier. Kiezers van PvdA en GroenLinks schommelen rond het landelijke gemiddelde en bij het CDA gaat het om 44 procent. Dat valt zondag op te maken uit de wekelijkse peiling van Maurice de Hond. Driekwart van de aanhang van de ChristenUnie ervaart overheidsbemoeienis juist niet als probleem. Meerderheid laakt bemoeienis overheid Het rookverbod in de horeca wordt door De Hond genoemd als voorbeeld van een overheidsbesluit dat de persoonlijke levenssfeer van de burger beïnvloedt. Ook vindt zestig procent dat de overheid bijvoorbeeld niet zou mogen verbieden dat er voor 23.00 uur uitdagende seksuele beelden op televisie worden uitgezonden. In De Hond’s zetelvoorspelling valt de PvdA deze week twee zetels terug, na een onafgebroken opmars sinds september. Het gat met het CDA zou vier zetels zijn als er zondag verkiezingen zouden worden gehouden. De christendemocraten winnen een zetel en staan op 31 zetels.
Veel Nederlanders beseffen het belang van privacy niet en wat de gevolgen zijn van de continue monitoring, ook als je “niets te verbergen hebt”. Zowel bedrijven als overheden verzamelen steeds meer informatie over de burger. Hoe nauwkeuriger men die in de gaten kan houden, des te beter weet men hoe die reageert op nieuwe producten. Bedrijven zoeken met verborgen technieken steeds het randje van de wet op. Internetprovider XS4ALL komt nu met de film “Privacy Matters”, die het gevaar van privacy schendende technieken laat zien. “Bedrijven maken mooie beloftes in privacy verklaringen, maar die zullen altijd het onderspit delven ten behoeve van de omzet. Het is dan ook heel moeilijk om je privacy tegenover bedrijven en de overheid te beschermen”, zo stelt de film.
